آزمایش کلیه؛
راهنمای کامل بررسی عملکرد کلیه و مجاری ادراری
آزمایشهای کلیوی برای بررسی عملکرد کلیه و شناسایی برخی نشانههای آسیب کلیوی
به کار میروند. آزمایش خون و ادرار، در کنار ارزیابی پزشکی، اطلاعات مهمی درباره سلامت کلیهها فراهم میکنند.
چرا بررسی سلامت کلیه اهمیت دارد؟
بیماری مزمن کلیه ممکن است در مراحل اولیه علامت مشخصی نداشته باشد.
آزمایش خون و ادرار میتوانند به شناسایی زودتر اختلال عملکرد یا آسیب کلیه کمک کنند.
بررسی عملکرد کلیه
کراتینین خون و eGFR از شاخصهای مهم برای ارزیابی توانایی کلیه در تصفیه خون هستند.
شناسایی آسیب کلیوی
وجود آلبومین در ادرار میتواند یکی از نشانههای آسیب کلیوی باشد.
پیگیری بیماری کلیوی
نتایج آزمایشها میتوانند برای پیگیری روند بیماری و پاسخ به درمان استفاده شوند.
بررسی بیماریهای همراه
دیابت و فشار خون از عوامل مهم خطر برای بیماری مزمن کلیه هستند و نیاز به پایش بیشتری دارند.
چه کسانی بیشتر به بررسی کلیه نیاز دارند؟
برخی افراد به دلیل بیماریهای زمینهای، علائم یا سابقه خانوادگی، بیشتر در معرض بیماری کلیوی قرار دارند.
افراد مبتلا به دیابت که در معرض آسیب کلیوی قرار دارند.
افراد دارای فشار خون بالا یا بیماری قلبیعروقی.
افرادی با سابقه خانوادگی بیماری کلیوی یا نارسایی کلیه.
افرادی که ورم پا، صورت یا اطراف چشمها دارند.
افرادی که تغییراتی مانند خون یا پروتئین در ادرار، سوزش یا درد هنگام ادرار دارند.
افرادی که داروهای بالقوه آسیبرسان به کلیه را برای مدت طولانی مصرف میکنند.
آزمایشهای کلیه شامل چه مواردی است؟
آزمایش کلیه یک تست واحد نیست. ترکیبی از آزمایشهای خون و ادرار میتواند
تصویر کاملتری از عملکرد کلیه و وجود آسیب کلیوی ارائه دهد.
کراتینین، BUN و eGFR
مادهای است که از خون توسط کلیهها دفع میشود و برای ارزیابی عملکرد کلیه اندازهگیری میشود.
مقدار نیتروژن اوره خون را نشان میدهد و در کنار سایر شاخصها بررسی میشود.
از روی کراتینین خون و برخی مشخصات فرد محاسبه میشود و برآوردی از میزان تصفیه کلیه ارائه میدهد.
آزمایش ادرار و UACR
وجود خون، پروتئین و برخی تغییرات دیگر در ادرار را بررسی میکند.
نسبت آلبومین به کراتینین ادرار را اندازهگیری میکند و برای شناسایی آسیب کلیوی اهمیت دارد.
وجود مداوم آلبومین در ادرار میتواند نشانهای از آسیب کلیه باشد.
الکترولیتها و مواد معدنی
در تنظیم آب و تعادل مایعات بدن نقش دارد.
در شرایط بیماری کلیوی میتواند دچار تغییر شود و نیاز به پایش داشته باشد.
در برخی بیماران برای بررسی تعادل مواد معدنی درخواست میشوند.
انتخاب الکترولیتها به شرایط و هدف بررسی بستگی دارد.
کشت ادرار
برای بررسی وجود باکتری و تشخیص عفونت ادراری استفاده میشود.
در صورت وجود علائم یا شک پزشک به عفونت ادراری ممکن است درخواست شود.
کشت ادرار تست مستقیم عملکرد کلیه نیست و بیشتر برای بررسی عفونت کاربرد دارد.
آزمایشهای بیماریهای کلیوی خاص
در برخی بیماریهای خودایمنی کلیه و بر اساس یافتههای بالینی درخواست میشوند.
در بعضی بیماریهای گلومرولی و خودایمنی میتوانند برای بررسی تکمیلی درخواست شوند.
این تستها برای چکاپ معمول همه افراد ضروری نیستند.
ادرار ۲۴ ساعته
در برخی بیماران برای اندازهگیری مقدار دفع پروتئین در یک شبانهروز استفاده میشود.
در شرایط خاص برای بررسی دفع کلسیم از طریق کلیه درخواست میشود.
برای ارزیابی معمول آلبومین ادرار، UACR نمونه ادرار تصادفی معمولاً کافی است و ادرار ۲۴ ساعته همیشه لازم نیست.
نکته مهم:
یک آزمایش بهتنهایی سلامت کلیه را مشخص نمیکند. ارزیابی کلیه میتواند شامل
کراتینین و eGFR، آزمایش ادرار و UACR باشد. نتیجهها باید در کنار علائم،
سابقه پزشکی و سایر یافتههای فرد بررسی شوند.
چه زمانی آزمایشهای کلیه اهمیت بیشتری دارند؟
نوع و فاصله آزمایشها به عوامل خطر و وضعیت سلامت فرد بستگی دارد.
پیگیری منظم کلیه
افراد مبتلا به دیابت باید بر اساس نظر پزشک از نظر eGFR و آلبومین ادرار بررسی شوند.
توجه به سلامت کلیه
فشار خون بالا از عوامل مهم خطر بیماری مزمن کلیه است و میتواند نیاز به پایش ایجاد کند.
طبق نظر پزشک
وجود علائم ادراری، ورم یا سابقه بیماری کلیوی میتواند نیاز به بررسی بیشتر ایجاد کند.
قبل از آزمایش کلیه چه نکاتی را رعایت کنیم؟
آمادگی لازم به نوع آزمایش بستگی دارد. برای بسیاری از آزمایشهای کلیه ناشتایی ضروری نیست.
اگر آزمایشهای دیگری همراه تستهای کلیه دارید، دستور ناشتایی همان آزمایشها را رعایت کنید.
داروها و مکملهای مصرفی خود را اعلام کنید و دارو را بدون نظر پزشک قطع نکنید.
برای آزمایش ادرار، ظرف مناسب و روش صحیح جمعآوری نمونه را از آزمایشگاه دریافت کنید.
آزمایشهای کلیوی در آزمایشگاه تشخیص طبی نویان
برای انجام آزمایشهای مرتبط با عملکرد کلیه و سیستم ادراری میتوانید بر اساس
شرایط و درخواست پزشک به آزمایشگاه نویان مراجعه کنید. امکان پذیرش غیرحضوری
و نمونهگیری در منزل نیز برای سهولت بیشتر فراهم شده است.
Creatinine
BUN
eGFR
UACR
آزمایش ادرار
نمونهگیری در منزل
سوالات متداول درباره آزمایش کلیه
برای بررسی عملکرد کلیه کدام آزمایشها مهمتر هستند؟
عملکرد کلیه و آسیب کلیوی هستند. انتخاب آزمایش به شرایط فرد بستگی دارد.
eGFR چیست و چه چیزی را نشان میدهد؟
کراتینین خون و اطلاعات فرد محاسبه میشود و برای ارزیابی عملکرد کلیه کاربرد دارد.
UACR چیست؟
کلیوی باشد و برای تشخیص و پیگیری بیماری مزمن کلیه اهمیت دارد.
آیا افراد مبتلا به دیابت باید آزمایش کلیه انجام دهند؟
ممکن است پایش eGFR و UACR بهصورت منظم توصیه شود.
آیا آزمایش کلیه نیاز به ناشتایی دارد؟
اگر آزمایشهای دیگری همزمان انجام شوند، باید دستور آمادگی آن آزمایشها رعایت شود.
برای آزمایش ادرار چه زمانی مناسبتر است؟
هرچند نمونه تصادفی نیز در بسیاری از شرایط قابل استفاده است.
آیا ورم پا یا تغییر رنگ ادرار میتواند نیاز به بررسی کلیه ایجاد کند؟
در چنین شرایطی ارزیابی پزشکی و در صورت نیاز آزمایش ادرار و خون انجام میشود.
آیا امکان نمونهگیری آزمایشهای کلیه در منزل وجود دارد؟
نمونهگیری در منزل آزمایشگاه نویان اقدام کنید.
آیا پذیرش آزمایشهای کلیوی بهصورت غیرحضوری امکانپذیر است؟
از طریق صفحه پذیرش آنلاین آزمایشگاه نویان ثبت کنید.
این مطلب جنبه آموزشی دارد و جایگزین تشخیص یا توصیه پزشکی نیست.